افراسیاب – Afrasiab
The Autocrat/ The Tyrant
- صفت: راد
- Family/House خاندان: Tur| تور
- پدر: پشنگ تورانی
- Nationality سرسپردگی: توران – Turān
- Caste/جایگاه: پادشاه – King
- Period/دوره: پهلوانی | Age of Heroes
- سلسله: Pishdadian | پیشدادی
بحث دربارهی افراسیاب چنان زیاد است که از حوصلهی خوانندهی این متن احتمالا خارج است اما اگر بخواهیم توضیح کوتاهی از این شخصیت بدهیم باید ابتدا از دو منظر به آن نگاه کنیم. افراسیاب در اساطیر و افراسیاب در حماسه. افراسیاب اساطیری پادشاهیست که در اعماق زمین قصری آهنین دارد و در این پناهگاه در پی عمر جاویدان است. او سه بار برای بهرهمندی از «فر» به دریای فراخکرت فرو شد و هر بار فر از او گریخت. افراسیاب دیو خشکی و بیآبی است که باران را از کشور ایران دور میکند. در شاهنامه آمده وقتی افراسیاب بر ایران غلبه کرد «ز باران هوا خشک شد هفت سال» روزگار او دوران کامروایی اهریمن است. آن دیو بیآبی در حماسه جادوگر و به مانند اژدهاییست که تا زنده است زمین از آتش او آسیب میبیند. وی همواره در پی ماندن بر تخت پادشاهیست و به هنگام خطر همواره پا به فرار میگذارد. افراسیاب از دوران نوذر تا پادشاهی کیخسرو دشمن اصلی ایرانیان است و در داستان سیاوش نقشی کلیدی دارد. در اینجا وصف غریبکش شدن سیاوش نگنجد ولی همینقدر بگوییم که سیاوش برای رهایی یافتن از سودابه به جنگ توران رفت و چون صلح کرد کیکاووس، شاه ایران، به او گفت پیمان صلح بشکند ولی سیاوش نتوانست پا زیر باورش بگذارد و بر سر پیمانش ماند و به ناچار به توران آمد و ماند. گرسیوز، برادر افراسیاب، زیر گوشش خواند که سیاوش سر آن دارد که پادشاهی از افراسیاب بگیرد و افراسیاب که همواره در پی ماندن بر تخت پادشاهی بود ترسید و به سمت سیاوش رفت و دستور به نابودی وی داد و این آغازی بر جنگهای بسیار ایران و توران شد. در آخرین این جنگها افراسیاب که مثل همیشه پا به فرار گذاشته بود به دست کیخسرو، پسر سیاوش، کشته شد.
There is so much to say about Afrasiab that mentioning all the details of his story would wear you out. But to make the long story short, in order to know Afrasiab, we should look at him from two different perspectives. First, Afrasiab in mythology; and second, Afrasiab in epics. The mythological Afrasiab is a king who has a castle under the world which is completely made out of iron; living in his shelter, he seeks immortal life. Seeking the divine glory, he dived in Vourukasha Sea for three times, but he was rejected by the glory each time. Afrasiab is the Div of drought who keeps the rain away from Iran. It is mentioned in The Book Of Kings that when he dominated Iran... Not a drop fell for seven years His days are the days of Ahriman's triumph. The Div of drought, is a witch in the epics; and like a dragon, the world is always hurt by his fire. He always seeks to remain the king, and when things took a turn, he'd ran away. Since Nowzar's reign, up until KayKhosro's, Afrasiab was Iran's biggest enemy. He had an important role in Siyâvash' story. There is no time to talk about how Siyâvash was killed far from his home, but to sum it up... trying to run away from Sudaba, Siyâvash went to battle against Turan. When he made peace, KayKāvus(Iran's king) ordered him to break the peace treaty. But Siyâvash couldn't bring himself to turning away from his beliefs, so he kept his word, and since he had no other choice, he went to Turan and stayed there. Garsivaz(Afrasiab's brother) tricked him into believing that Siyâvash was planning to overthrown Afrasiab, and since Afrasiab wanted the throne forever, he ordered a battle against Siyâvash. Thus, started a long-lasting war between Iran and Turan. At the end of these wars, Afrasiab who always ran away from fights, got killed by the hands of KayKhosro(Siyâvash's son).
ز گرد اندر آمد درفش سیاه
سپهدار ترکان به پیش سپاه
سپهدار ترکان به پیش سپاه