گُشتاسپ – Goshtasp
The God-Worshiping King
- صفت: یزدان پرستنده شاه
- Family/House خاندان: Kianian | کیانیان
- پدر: لُهراسپ
- Nationality سرسپردگی: ایران – Irān
- Caste/جایگاه: پادشاه – King
- Period/دوره: پهلوانی | Age of Heroes
- سلسله: Kiani | کیانیان
گشتاسپ پنجمین پادشاه کیانی بود که صد و بیست سال فرمانروایی کرد.
گشتاسپ بر طبق اوستا و شاهنامه همان شاهی است که دین زرتشت را میپذیرد اما جالب آن است که گشتاسپ در اوستا پادشاهی نیکرفتار و دادگر توصیف شدهاست حال آنکه در شاهنامه فردی دلبستهی تاج و تخت است. این دلبستگی از دوران جوانی همراه گشتاسپ است. او از جوانی سودای پادشاهی در سر داشت و زمانی که لهراسپ با پیشنهاد واگذاری تاج و تخت به وی مخالفت کرد، به نشانهی اعتراض کاخ را ترک کرد و به هند رفت. پس از بازگشت وقتی دوباره پیشنهادش رد شد به روم رفت و آنجا با نام فرخزاد پیش دهقانی روزگار گذراند. در همین روزها قیصر روم برای مراسم همسرگزینی دخترش ناهید (کتایون) همهی مردان را به کاخش دعوت کرد و گشتاسپ به پیشنهاد دهقان در آنجا حاضر شد و چون کتایون پیش از این او را در خواب دیدهبود، گشتاسپ را برگزید. این انتخاب باعث طردشدن کتایون و گشتاسپ از سوی قیصر شد.
گشتاسپ با کشتن گرگ و اژدها و نشان دادن هنر خود در دربار روم به مدارج بالا رسید تا جایی که قیصر به پشتوانهی قدرت او قصد داشت با ایران وارد جنگ بشود اما با شناختهشدن گشتاسپ اوضاع تغییر کرد و لهراسپ از پادشاهی کناره گرفت و پسر را به تخت نشاند.
دوران پادشاهی گشتاسپ یکی از نقاط کلیدی شاهنامه است. از طرفی زرتشت در این دوران ظهور میکند و پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ باعث کشمکشی عظیم میان ایران و توران میشود. از طرف دیگر اسفندیار وارد ماجرا میشود که زورمند است و رویینتن و همانند پدرش خواهان پادشاهی است.
در طول پادشاهی گشتاسپ این اتفاق به دفعات تکرار میشود که اسفندیار از پدرش تاج و تخت را طلب میکند و گشتاسپ مانعی بر سر راه او قرار میدهد و اسفندیار پیروزمندانه مانع را از سر راه برمیدارد و گشتاسپ دوباره بهانهی جدیدی میگیرد.
در داستان «جنگ گُشتاسپ با ارجاسپ» گشتاسپ با بدگویی گُرزم از اسفندیار به پسرش بدبین میشود و او را در بند میکند و در آخر از اسفندیار طلب کمک میکند.
سپس هفتخان اسفندیار اتفاق افتاد که به مرگ ارجاسپ، پادشاه توران، انجامید و پس از آن داستان رستم و اسفندیار پیش آمد اسفندیار علیرغم نصیحتهای مادرش کتایون به سیستان رفت اما رستم که تا آن زمان روی شکست را ندیدهبود حاضر نشد که دستانش بسته شود. به همین خاطر نبرد رخ به رخی میان رستم و اسفندیار در گرفت. رستم جراحت سنگینی برداشت و با راهنمایی سیمرغ نیروی خود را بازیافت و با زدن تیری دو شعبه به چشمان اسفندیار وی را کشت.
گشتاسپ پس از مرگ اسفندیار بهمن را پادشاه میکند و از دنیا میرود.
گشتاسپ بر طبق اوستا و شاهنامه همان شاهی است که دین زرتشت را میپذیرد اما جالب آن است که گشتاسپ در اوستا پادشاهی نیکرفتار و دادگر توصیف شدهاست حال آنکه در شاهنامه فردی دلبستهی تاج و تخت است. این دلبستگی از دوران جوانی همراه گشتاسپ است. او از جوانی سودای پادشاهی در سر داشت و زمانی که لهراسپ با پیشنهاد واگذاری تاج و تخت به وی مخالفت کرد، به نشانهی اعتراض کاخ را ترک کرد و به هند رفت. پس از بازگشت وقتی دوباره پیشنهادش رد شد به روم رفت و آنجا با نام فرخزاد پیش دهقانی روزگار گذراند. در همین روزها قیصر روم برای مراسم همسرگزینی دخترش ناهید (کتایون) همهی مردان را به کاخش دعوت کرد و گشتاسپ به پیشنهاد دهقان در آنجا حاضر شد و چون کتایون پیش از این او را در خواب دیدهبود، گشتاسپ را برگزید. این انتخاب باعث طردشدن کتایون و گشتاسپ از سوی قیصر شد.
گشتاسپ با کشتن گرگ و اژدها و نشان دادن هنر خود در دربار روم به مدارج بالا رسید تا جایی که قیصر به پشتوانهی قدرت او قصد داشت با ایران وارد جنگ بشود اما با شناختهشدن گشتاسپ اوضاع تغییر کرد و لهراسپ از پادشاهی کناره گرفت و پسر را به تخت نشاند.
دوران پادشاهی گشتاسپ یکی از نقاط کلیدی شاهنامه است. از طرفی زرتشت در این دوران ظهور میکند و پذیرش دین زرتشت توسط گشتاسپ باعث کشمکشی عظیم میان ایران و توران میشود. از طرف دیگر اسفندیار وارد ماجرا میشود که زورمند است و رویینتن و همانند پدرش خواهان پادشاهی است.
در طول پادشاهی گشتاسپ این اتفاق به دفعات تکرار میشود که اسفندیار از پدرش تاج و تخت را طلب میکند و گشتاسپ مانعی بر سر راه او قرار میدهد و اسفندیار پیروزمندانه مانع را از سر راه برمیدارد و گشتاسپ دوباره بهانهی جدیدی میگیرد.
در داستان «جنگ گُشتاسپ با ارجاسپ» گشتاسپ با بدگویی گُرزم از اسفندیار به پسرش بدبین میشود و او را در بند میکند و در آخر از اسفندیار طلب کمک میکند.
سپس هفتخان اسفندیار اتفاق افتاد که به مرگ ارجاسپ، پادشاه توران، انجامید و پس از آن داستان رستم و اسفندیار پیش آمد اسفندیار علیرغم نصیحتهای مادرش کتایون به سیستان رفت اما رستم که تا آن زمان روی شکست را ندیدهبود حاضر نشد که دستانش بسته شود. به همین خاطر نبرد رخ به رخی میان رستم و اسفندیار در گرفت. رستم جراحت سنگینی برداشت و با راهنمایی سیمرغ نیروی خود را بازیافت و با زدن تیری دو شعبه به چشمان اسفندیار وی را کشت.
گشتاسپ پس از مرگ اسفندیار بهمن را پادشاه میکند و از دنیا میرود.
Goshtasp was the fifth king of the Kayanian dynasty, reigning for a remarkable one hundred and twenty years.
As chronicled in the Avesta and Shahnama, Goshtasp is the monarch who embraces the faith of Zoroaster. Intriguingly, while the Avesta portrays him as a just and virtuous ruler, the Shahnama describes him as someone deeply enamored with the crown and throne. This obsession for power accompanied Goshtasp since his youth, as he harbored desires of kingship from an early age. When Lohraasp opposed his ascension to the throne, Goshtasp, in a fit of defiance, left the palace and journeyed to India. Upon returning, and finding his proposal rejected yet again, he traveled to Rome, where, under the guise of Farokhzad, he lived amongst the peasants. During this time, the Roman Caesar summoned all noble men to his palace for the marriage of his daughter Nahid (Katayoun), and Goshtasp, encouraged by a peasant, attended. It was at this gathering that Katayoun, having seen him in a dream, chose him, leading to their expulsion from the palace by the Caesar.
Through feats of valor, slaying a wolf and a dragon, Goshtasp ascended the ranks in the Roman court, so much so that the Caesar contemplated waging war against Iran with Goshtasp at his side. However, as Goshtasp's identity became known, the tides turned; Lohraasp abdicated the throne, placing his son upon it.
The reign of Goshtasp represents a pivotal chapter in the Shahnama. It is during his rule that Zoroaster surfaces, and Goshtasp’s acceptance of the Zoroastrian faith spawns a monumental conflict between Iran and Turan. Furthermore, Esfandiyar enters the scene—a powerful warrior, invulnerable and, like his father, eager for the throne.
Throughout Goshtasp's kingship, there are repeated occurrences where Esfandiyar demands the crown, yet Goshtasp continuously places obstacles in his way. Defiantly, Esfandiyar overcomes each challenge, only for Goshtasp to devise new excuses.
In the tale of "Goshtasp's War with Arjasp," malice from Gorzam sows doubt in Goshtasp's heart regarding Esfandiyar, leading to the latter's imprisonment. In the final hour, as Turan gains the upper hand in battle, Goshtasp seeks aid from Esfandiyar. This leads to the legendary Seven Labors of Esfandiyar, culminating in the death of Arjasp, the Turanian king. Yet, upon realizing that Rostam had not appeared for some time, Goshtasp offered Esfandiyar the throne should he bring Rostam, bound hand and foot, before him. Despite the warnings of his mother, Katayoun, Esfandiyar journeyed to Sistan. However, Rostam, who had never experienced defeat, refused to be captured. Thus, a fierce confrontation erupted between Rostam and Esfandiyar, resulting in heavy wounds for Rostam, but with the aid and guidance of the Simorgh, he regained his strength and, with a double-forked arrow, struck down Esfandiyar.
In the wake of Esfandiyar's death, Goshtasp fell into deep sorrow, ultimately elevating Esfandiyar's son, Bahman, to the throne before passing from this world.
As chronicled in the Avesta and Shahnama, Goshtasp is the monarch who embraces the faith of Zoroaster. Intriguingly, while the Avesta portrays him as a just and virtuous ruler, the Shahnama describes him as someone deeply enamored with the crown and throne. This obsession for power accompanied Goshtasp since his youth, as he harbored desires of kingship from an early age. When Lohraasp opposed his ascension to the throne, Goshtasp, in a fit of defiance, left the palace and journeyed to India. Upon returning, and finding his proposal rejected yet again, he traveled to Rome, where, under the guise of Farokhzad, he lived amongst the peasants. During this time, the Roman Caesar summoned all noble men to his palace for the marriage of his daughter Nahid (Katayoun), and Goshtasp, encouraged by a peasant, attended. It was at this gathering that Katayoun, having seen him in a dream, chose him, leading to their expulsion from the palace by the Caesar.
Through feats of valor, slaying a wolf and a dragon, Goshtasp ascended the ranks in the Roman court, so much so that the Caesar contemplated waging war against Iran with Goshtasp at his side. However, as Goshtasp's identity became known, the tides turned; Lohraasp abdicated the throne, placing his son upon it.
The reign of Goshtasp represents a pivotal chapter in the Shahnama. It is during his rule that Zoroaster surfaces, and Goshtasp’s acceptance of the Zoroastrian faith spawns a monumental conflict between Iran and Turan. Furthermore, Esfandiyar enters the scene—a powerful warrior, invulnerable and, like his father, eager for the throne.
Throughout Goshtasp's kingship, there are repeated occurrences where Esfandiyar demands the crown, yet Goshtasp continuously places obstacles in his way. Defiantly, Esfandiyar overcomes each challenge, only for Goshtasp to devise new excuses.
In the tale of "Goshtasp's War with Arjasp," malice from Gorzam sows doubt in Goshtasp's heart regarding Esfandiyar, leading to the latter's imprisonment. In the final hour, as Turan gains the upper hand in battle, Goshtasp seeks aid from Esfandiyar. This leads to the legendary Seven Labors of Esfandiyar, culminating in the death of Arjasp, the Turanian king. Yet, upon realizing that Rostam had not appeared for some time, Goshtasp offered Esfandiyar the throne should he bring Rostam, bound hand and foot, before him. Despite the warnings of his mother, Katayoun, Esfandiyar journeyed to Sistan. However, Rostam, who had never experienced defeat, refused to be captured. Thus, a fierce confrontation erupted between Rostam and Esfandiyar, resulting in heavy wounds for Rostam, but with the aid and guidance of the Simorgh, he regained his strength and, with a double-forked arrow, struck down Esfandiyar.
In the wake of Esfandiyar's death, Goshtasp fell into deep sorrow, ultimately elevating Esfandiyar's son, Bahman, to the throne before passing from this world.
به سر برنهاد آن پدرداده تاج
چه زیبنده باشد بر آزاده تاج
چه زیبنده باشد بر آزاده تاج